Wetenschappen en techniek

AstroSounds Nascholing

Sterren trillen net zoals muziekinstrumenten. Een muziekinstrument kan je herkennen aan de specifieke klankkleur of het timbre van het instrument. Net zo kan je ook een ster herkennen aan het timbre van het geluid van de sterrentrillingen. Onze oren kunnen m.a.w. data over sterrenfenomenen filteren die mogelijks minder toegankelijk zijn voor onze ogen. Kan het menselijk oor efficiënt ingezet worden om deze datastroom binnen dit vakgebied te analyseren? Dat is de onderzoeksvraag die aan de basis ligt van het citizen science project AstroSounds.

Het AstroSounds-team ontwierp een STEAM-lespakket rond sterrenkunde, muziek, fysica, biologie. Volgende thema’s komen aan bod: Wat is geluid? Hoe kunnen we het geluid van trillende sterren horen? Hoe kunnen we verschillende toonhoogtes horen? Eigenfrequenties en klankkleur van muziekinstrumenten en sterren meten. Eenvoudige klanksynthese programmeren.

Het lespakket werd ontwikkeld in samenwerking met ESERO Belgium.

Interesse? Hier vind je al meer info over de nascholing. (inschrijvingen worden binnenkort geopend)

De nascholing gaat door in Leuven op twee verschillende data: u mag kiezen tussen 4 december en 16 december.

AstroSounds is een citizen science project gesubsidieerd door het Departement Economie Wetenschap & Innovatie van de Vlaamse Overheid.

logo's esero en Hogeschool UCLL

scivil logo en vlaanderen verbeelding werkt logo

Project Gegevens
04-12-2021
16-12-2021
Leraren STEM, fysica, natuurwetenschappen… 1ste en 2de graad secundair onderwijs
UCLL Campus Hertogstraat, Heverlee

16 december 13u30 tot 16u

4 december: details worden nader bepaald

UCLL docenten Erica Andreotti, Renaat Frans, Katrien Vyvey, van Hogeschool UCLL Campus Diepenbeek.
gratis
https://eserobelgium.be/index.php/nl/vorming-astrosounds/
steamdidactiek@ucll.be
Delen:

Oproep: Kwantumfysica in de klas

In het 6de jaar kan je een module moderne fysica doen. Waarom niet eens een stukje kwantummechanica in de klas brengen? Kwantumfysica ligt ten grondslag van een nieuw wereldbeeld maar is tegelijk ‘hot’ wegens technologische toepassingen.

 

Hoe kan het dat materie ook een golfkarakter heeft? Is licht een deeltje of een golf? Via de Quantum SpinOff leerstations kan je de inzichten van de kwantummechanica en haar toepassingen in de klas brengen. De leerlingen leren bijvoorbeeld de emissielijnen van waterstof waar te nemen en uit te rekenen met het atoommodel van De Broglie. 

We stellen uitgewerkte leerstations ter beschikking van de geïnteresseerde scholen. Voor de snelle beslissers is er een mogelijkheid om op campus Diepenbeek een hands-on practicum te doen over: het bepalen van de constante van Planck, het meten van de emissielijnen van  elementen, de diffractie van licht en van elektronen. 

In het kader van didactisch onderzoek willen we graag de leerlingen en leraren bevragen over de concept shift van klassieke fysica naar kwantumfysica.

Interesse? Schrijf een e-mail naar erica.andreotti@ucll.be en renaat.frans@ucll.be 

 

Project Gegevens
31-08-2021
31-08-2022
Vakdidactiek, lerarenopleiding Fysica, campus Diepenbeek
UCLL
voorbereiding
Share:

UCLL doet een aanbod aan scholen om samen met onderzoekers en bedrijfsmensen een project-prototype te ontwikkelen tijdens het schooljaar 2021-2022. Zij gaan samen met je leerlingen door een designproces.

iMuSciCA – a STEAM Pedagogy

iMuSciCa ontwikkelt een interdisciplinaire STEAM-didactiek (STEM + Art) waarin muziek, fysica en engineering elkaar versterken.

iMuSciCA bekijkt fenomenen zoals toon, natuurtonen, harmonieken, timbre, consonantie/dissonantie en dergelijke vanuit verschillende invalshoeken. Hierbij wisselen telkens vraagstellingen uit de muziek af met redeneringen en metingen in de fysica. Vaak wordt ook een eenvoudig instrument gesimuleerd (engineering). 

Interactive Music Science Collaborative Activities

Er werd een ‘ICT-workbench’ gecreëerd waar men virtueel kan experimenteren zowel in fysica, engineering, wiskunde als in muziek. De workbench met de iMuSciCA tools laat leerlingen toe om de wereld van de muziek te onderzoeken. Bovendien werden er kant-en-klare online lessen ontwikkeld. 

Hoe als school participeren in iMuSciCA ?

Je kan iMuscica gebruiken in zowat alle graden van het SO op verschillende vakdidactische manieren:

 1. Open Inquiry

  • Laat je lln. aan de slag gaan met allerlei tools: workbench.imuscica.eu
  • Bekijk de introductievideo.

  2. Kant-en-klare activity books

  • ideaal voor 1ste en 2de graad
  • ook bruikbaar als introductie tot open inquiry of STEAM-project in de 3de graad

Probeer het 1ste Activity Book  1.1: De bronnen van geluid en toon:

  • Hoe geluid en muziek ontstaan als trilling (in een elastisch medium)
  • Hoe een golf met vaste frequentie ontstaat op een instrument dat een toon produceert.

Ben je geïnteresseerd in onze Activity Books, schrijf je dan in op de nieuwsbrief onderaan de pagina

Je zal dan ook toegang krijgen tot onze andere activity books.
Hieronder het volledige overzicht.

Overzicht van de Activity Books

Scenario 1: De bronnen van geluid en toon

De leerlingen onderzoeken trillingen als bronnen van geluid. Met de iMuSciCA visualisatie tools kunnen ze geluiden meten en leren dat enkele periodisch zijn en anderen niet. Ze leren deze inzicht verbinden met wat ze kunnen horen: enkele geluiden zijn meer toon hebbend en anderen minder of helemaal niet. Dit scenario bestaat uit twee lessen, beide in ‘ready to use’ Activity Book formaat.
Leerdoelen:

Activity Book 1.1: De bronnen van geluid en toon

i) Hoe geluid en muziek ontstaan als trilling (in een elastisch medium)
ii) Hoe een golf met vaste frequentie ontstaat op een instrument dat een toon produceert.

Activity Book 1.2: Wat is Toon?

i) Het verschil tussen toon en ruis.
ii) Hoe het ontstaan van een golf in een muziekinstrument een toon genereert. 
iv) Een eenvoudige muzikale expressie creëren met en zonder toon.
v) Extra: Waarom zijn de golven van een toon zo golvend?

 Scenario 2: Staande golven en resonante frequentie

De studenten onderzoeken het ontstaan van de rij van natuurtonen op snaarinstrumenten en aerofonen.  Met de tools op workbench.imuscica.eu kunnen ze de frequenties meten van de opeenvolgende resonanties en ontdekken ze een eenvoudige mathematische relatie tussen de eigenfrequentie. 
Leerdoelen:

  • ontdekken dat snaren en luchtkolommen zekere resonante frequenties hebben;

  • ontdekken dat die rij van frequenties ontstaan door een rij van staande golven;

  • ontdekken dat randvoorwaarden wijzigen zoals lengte, spanning and dichtheid, de toonhoogte van de grondtoon wijzigt;

  • deze inzichten gebruiken bij het ontwerp van een eenvoudig instrument;

de leerlingen zien in dat tonen en muziek ontstaan dankzij het ontstaan van resonanties en staande golven.

Activity Book 2.1: Rij van natuurtonen

Activity Book 2.2: Resonante tonen en staande golven

Activity Book 2.3: Hoe ontstaan staande golven?

  imuscica-logo

Project Gegevens
01-01-2017
30-06-2019
H2020-ICT-2016-2017
ATHENA – Research and Innovation Centre in information communication & knowledge technologies Athens, Greece
UCLL – AOT Vakdidactiek, Diepenbeek
EA, Athene
IRCAM – Centre Pompidou, Paris
3D for All - Leopoly, Kecskemet, Hongarije
Cabrilog, Grenoble
Maths for more - Wiris, Barcelona
Université de Fribourg, Informatics, Zwitserland
www.imuscica.eu
afgewerkt
Share:

iMuSciCA online zomerschool 2020

Tijdens de online iMuSciCA-zomerschool leer je een interdisciplinaire STEAM-didactiek (STEM + Art) kennen, waarin muziek, fysica en engineering elkaar versterken. In een internationale omgeving leer je hoe je STEAM in je eigen school vorm kan geven en dit is een uitgelezen moment om te netwerken met leerkrachten uit andere Europese landen.

De online zomerschool gaat door van 6 tot 10 juli 2020.

Voor wie? 

De zomerschool is vooral bedoeld voor leerkrachten wiskunde, fysica, wetenschappelijk werk, STEM en natuurwetenschappen en natuurlijk ook voor leraren muziek. Leerkrachten uit alle graden van het secundair onderwijs zijn welkom. 

katrien en lander op de zomerschool

Wat is iMuSciCA?

Het onderzoeksproject iMuSciCA ontwikkelt leermaterialen rond basisinzichten van toon, natuurtonen, harmonieken, timbre, consonantie/dissonantie en dergelijke. Hierbij wisselen telkens vraagstellingen uit de muziek af met redeneringen en metingen in de fysica. Soms wordt ook een eenvoudig instrument gebouwd of gesimuleerd (engineering). 

iMuSciCA werkt met tools die de wetenschap achter de muziek hoorbaar maken. Hierbij worden interdisciplinaire inzichten ingezet voor muzikale expressie, voor het begrijpen van de fysica en het eenvoudig ontwerp van 3D-muziekinstrumenten. Dat wordt mogelijk gemaakt dankzij technologieën zoals tone synthesizer, canvas for music creation, sound visualizers zoals geluidsspectra, golfvorm, harmonieken, gesture recognition, electronic pen technology, 3D musical instrument design en meetkundesoftware zoals cabri express. Er is een ‘ICT-workbench’ waar je zowel fysisch als muzikaal virtueel met deze tools kan experimenteren. 

De inzichten zijn ook erg verrijkend als achtergrond voor de leerkracht en kunnen in vele contexten gebruikt worden.

 Je kan gratis deelnemen aan deze online cursus!

 Er zijn wel maar 20 plaatsen beschikbaar. Wil je zeker deelnemen? Schrijf je snel in via deze link.

 Meer info en het programma kan je hier terug vinden. 

 

Project Gegevens
06-07-2020
10-07-2020
Leerkrachten SO
Online Cursus
GRATIS
http://esia.ea.gr/registration-form/
jeroen.opdenkelder@ucll.be
Delen:

AstroSounds - Luister naar de sterren!

AstroSounds wil burgers, scholieren en hun leraren sterren laten analyseren door hen te laten luisteren naar sterren. We verzamelen vaak gegevens met ons gehoor. Iedereen zal b.v. sneller horen dan zien dat zijn automotor stuk is. In 2013 schrijft de blinde onderzoekster Wanda Diaz Merced een doctoraat over de analyse van sterrendata op basis van het gehoor. Onze oren kunnen soms informatie over sterrenfenomenen geven die niet of moeilijk toegankelijk is voor onze ogen. Een viool klinkt anders - of heeft een ander timbre - dan een piano. Ook sterren trillen op een typische manier. Op basis van hun timbre kunnen we ze indelen.

Luisteren naar sterren opent de analyse ervan ook op een andere manier voor het brede publiek, met of zonder visuele beperking. Door de nieuwe generatie ruimtetelescopen explodeert de hoeveelheid sterrendata. Dit noopt om zoveel mogelijk mensen te betrekken in de analyse ervan. Dit project wil via speciaal ontwikkeld ICT-materiaal het brede publiek naar sterren leren luisteren en zo sterren laten analyseren. 

AstroSounds voorziet vier niveaus:

  1.  via een reeks van bookwidgets leren luisteren naar timbre: van muziekinstrumenten, dieren en ook sterren

  2.  sterren indelen op basis van hun timbre

  3.  sterrendata omzetten naar geluid (sonifiëren)

  4.  als wetenschapper sterren analyseren op grond van data via geluid

De projectresultaten zijn uitgeteste en geoptimaliseerde tools om mensen te leren luisteren naar sterren, en de mogelijkheden om een gemiddeld menselijk oor in te schakelen in sterrenonderzoek.

Vlaanderen verbeelding werkt en scivil

Project Gegevens
20-01-2020
20-01-2023
Citizen Science
UC Limburg
KU-LEUVEN; PXL; PLANETARIUM.BE
www.astrosounds.be
lopend
Share:

Natuur, ruimte en techniek geclusterd in 4 projecten: opslag van energie, de fiets, inheems fruit, astronomie

De hervorming Secundair Onderwijs laat meer ruimte voor interdisciplinair werken. Er is de cluster Natuur, Ruimte en Techniek; er zijn de differentiatie-opties en basisopties STEM. We tonen 4 leertrajecten waarin de verschillende STEM-disciplines zinvol samenkomen. De lespakketten zijn volledig uitgewerkt en uitgetest en er wordt gebruik gemaakt van verschillende ICT-tools.

Vertrekkend van  leerplandoelstellingen, zowel cognitieve als procedurele doelstellingen, uit de cluster “Natuur, Ruimte en Techniek” , STEM-wetenschappen , STEM-techniek ontwierpen 4 studententeams OF3 van het domein STEM elk een lessenpakket met als thema’s:  de opslag van energie, inheems fruit, de fiets en astronomie. De studententeams werden zo samengesteld dat bij elk lessenpakket alle onderwijsvakken van de cluster aanwezig waren. De begeleiding gebeurde door docenten van alle STEM-vakken.

Na ontwikkeling werden de thema’s meermaals uitgerold in onze partnerscholen, geëvalueerd door leerkrachten uit het werkveld en geoptimaliseerd.

Het resultaat zijn vier leerkrachtenbundels met leerinhouden van 8 à 10 lesuren en met per bundel 3 versies leerlingenmaterialen: één met een sterke begeleiding van de leerling, een tussenvorm en één met heel open, uitdagende opdrachten met een beperktere begeleiding.  Doel was om met elk van de 3 versies de zelfde doelstellingen te bereiken. In de mate van het mogelijk werd gekozen voor werkvormen met veelvuldig ICT-gebruik,  werkvormen (escaperooms, Geocatching, webquests…) die zeker aanslaan bij de jongeren, verschillende presentatie- en communicatievormen .

Uiteraard ontbreken geschikte evaluatietools, praktische tips bij de organisatie niet.

Tijdens de navorming worden het afgelegd traject gepresenteerd, de lessenpakketten getoond, alle opdrachten uitgelegd inclusief de evaluatietools, aanwezige proeven gedemonstreerd, realisaties gebouwd.

 

Je ontvangt uiteraard alle materialen. Met de demo’s, de ervaringen bij de uitrol in onze partnerscholen, de nuttige tips kun je zelf aan de slag in je klas.

Inschrijven kan je hier.

Deze navorming wordt ondersteund door de cel iSTEM-Inkleuren, een project van de Vlaamse overheid onder promotorschap van KU Leuven en met partrners UCLL, AUHL, Universiteit Antwerpen, Arteveldehogeschool, VUB. 

Vlaamse overheid - iSTEM

Project Gegevens
19-03-2020
19-03-2020
Leraren 1e, 2e graad S.O. natuurwetenschappen, techniek, aardrijkskunde, fysica, biologie, chemie, STEM …
Campus Diepenbeek

9.30 – 16.00

Filip Poncelet Mieke Schuermans Ann Emonds Lieve Evens Erica Andreotti Renaat Frans Katrien Vyvey
https://events.ucll.be/content/opslag-van-energie-de-fiets-inheems-fruit-astronomie
jeroen.opdenkelder@ucll.be erica.andreotti@ucll.be renaat.frans@ucll.be
Delen:

iMuSciCa STEAM-didactiek: Natuurtonen, Timbre, Consonantie-Dissonantie

De iMuSciCA ICT-workbench laat jouw leerlingen toe het verband tussen fysica, wiskunde, engineering en dagdagelijkse muzikale ervaringen te ontdekken. Leerlingen kunnen ook muziekinstrumenten simuleren in een virtuele omgeving en de klank daarvan synthetiseren.

We zoomen vandaag in op het fenomeen van natuurtonen, klankkleur en consonantie. We ontdekken hoe de rij van harmonieken telkens een rol speelt in elk van deze fenomenen. 

Bovendien is deze interdisciplinaire context bij uitstek geschikt om als leraar zelf je eigen klaspraktijk te onderzoeken bv. leren de leerlingen concepten van muziek en fysica? Zijn ze gemotiveerd om te leren in zo een interdisciplinaire context van wetenschappen en muziek? We introduceren je in de methodiek van praktijkonderzoek.

Inschrijven kan je hier.

Project Gegevens
23-01-2020
23-01-2020
Leraren 1e, 2e en 3e graad S.O. fysica, STEAM, muziek, natuurwetenschappen …
Campus Diepenbeek

9.30 – 16.15

Erica Andreotti, Renaat Frans & Katrien Vyvey
"Inschrijvingen worden binnenkort geopend"
jeroen.opdenkelder@ucll.be erica.andreotti@ucll.be renaat.frans@ucll.be
Delen:

iSTEM inkleuren

Ben je nog niet zeker hoe je STEM moet inzetten? Is jouw school al mee met het hele STEM-gebeuren?

"iSTEM inkleuren" wil je duidelijkheid bieden. Dat doen we samen met de betrokken leerkrachten door zowel de huidige STEM-didactiek te verfijnen als nieuwe STEM-leermaterialen te ontwikkelen. 

Het project heeft als doel om STEM-leertrajecten uit te werken voor het secundair onderwijs rond STEM-geletterdheid en STEM-verdieping (iSTEM-XL). Momenteel zoeken we kandidaat-scholen van de eerste graad om in het traject te stappen. 

Ben je geïnteresseerd in STEM? 
Wil je met een STEM-lerarenteam en met vakdidactici STEM ontwikkelen?

Lees even alle info door en vul dan de motivatiebrief in. 
Stuur de brief vóór 29 maart 2019 door naar de opgegeven mailadressen en je hoort snel van ons of je geselecteerd bent. 

verbeelding werkt vlaamse overheid; istem logo

Project Gegevens
29-03-2019
31-08-2022
Het project wordt door de Vlaamse Overheid, Departement Onderwijs & Vorming, ondersteund
  • KU Leuven
  • UC Leuven-Limburg
  • Universiteit Antwerpen
  • Vrije Universiteit Brussel
  • Arteveldehogeschool
  • Associatie Universiteit-Hogescholen Limburg
iSTEM.be
lopend
Share:

Chemieleerkracht.be

Een interactief digitaal platform over en voor het vak chemie in het onderwijs

Chemieleerkracht.be wil jongeren boeien voor chemie, ze uitdagen, chemie doen begrijpen, chemie laten herkennen rondom zich, de positieve bijdragen van chemie aan de maatschappij meegeven, maar wil ook wijzen op gevaren.

Chemieleerkracht.be is een inspirerende portaalsite die opgebouwd wordt met studenten lerarenopleiding professionele bachelor chemie van de UCLL. 

De site is een verzamelplaats van inspirerende materialen, creatieve ideeën, linken naar interessante filmfragmenten, animaties, bronnen…, leuke contexten, ….. De site is tegelijk een plek van uitwisseling. Materialen, ideeën en linken kunnen steeds gedeeld worden.

Project Gegevens
01-01-2016
Covalent
UCLL - Filip Poncelet
www.chemieleerkracht.be
lopend
Share:

Pagina's