Wetenschappen en techniek

UCLL doet een aanbod aan scholen om samen met onderzoekers en bedrijfsmensen een project-prototype te ontwikkelen. Zij gaan samen met je leerlingen door een designproces. Grijp je kans om de echte wereld van STEAM te ontdekken!

iMuSciCA – a STEAM Pedagogy

iMuSciCa ontwikkelt een interdisciplinaire STEAM-didactiek (STEM + Art) waarin muziek, fysica en engineering elkaar versterken.

iMuSciCA bekijkt fenomenen zoals toon, natuurtonen, harmonieken, timbre, consonantie/dissonantie en dergelijke vanuit verschillende invalshoeken. Hierbij wisselen telkens vraagstellingen uit de muziek af met redeneringen en metingen in de fysica. Vaak wordt ook een eenvoudig instrument gesimuleerd (engineering). 

Interactive Music Science Collaborative Activities

Er werd een ‘ICT-workbench’ gecreëerd waar men virtueel kan experimenteren zowel in fysica, engineering, wiskunde als in muziek. De workbench met de iMuSciCA tools laat leerlingen toe om de wereld van de muziek te onderzoeken. Bovendien werden er kant-en-klare online lessen ontwikkeld. 

Hoe als school participeren in iMuSciCA ?

Je kan iMuscica gebruiken in zowat alle graden van het SO op verschillende vakdidactische manieren:

 1. Open Inquiry

  • Laat je lln. aan de slag gaan met allerlei tools: workbench.imuscica.eu
  • Bekijk de introductievideo.

  2. Kant-en-klare activity books

  • ideaal voor 1ste en 2de graad
  • ook bruikbaar als introductie tot open inquiry of STEAM-project in de 3de graad

Probeer het 1ste Activity Book  1.1: De bronnen van geluid en toon:

  • Hoe geluid en muziek ontstaan als trilling (in een elastisch medium)
  • Hoe een golf met vaste frequentie ontstaat op een instrument dat een toon produceert.

Ben je geïnteresseerd in onze Activity Books, schrijf je dan in op de nieuwsbrief onderaan de pagina

Je zal dan ook toegang krijgen tot onze andere activity books.
Hieronder het volledige overzicht.

Overzicht van de Activity Books

Scenario 1: De bronnen van geluid en toon

De leerlingen onderzoeken trillingen als bronnen van geluid. Met de iMuSciCA visualisatie tools kunnen ze geluiden meten en leren dat enkele periodisch zijn en anderen niet. Ze leren deze inzicht verbinden met wat ze kunnen horen: enkele geluiden zijn meer toon hebbend en anderen minder of helemaal niet. Dit scenario bestaat uit twee lessen, beide in ‘ready to use’ Activity Book formaat.
Leerdoelen:

Activity Book 1.1: De bronnen van geluid en toon

i) Hoe geluid en muziek ontstaan als trilling (in een elastisch medium)
ii) Hoe een golf met vaste frequentie ontstaat op een instrument dat een toon produceert.

Activity Book 1.2: Wat is Toon?

i) Het verschil tussen toon en ruis.
ii) Hoe het ontstaan van een golf in een muziekinstrument een toon genereert. 
iv) Een eenvoudige muzikale expressie creëren met en zonder toon.
v) Extra: Waarom zijn de golven van een toon zo golvend?

 Scenario 2: Staande golven en resonante frequentie

De studenten onderzoeken het ontstaan van de rij van natuurtonen op snaarinstrumenten en aerofonen.  Met de tools op workbench.imuscica.eu kunnen ze de frequenties meten van de opeenvolgende resonanties en ontdekken ze een eenvoudige mathematische relatie tussen de eigenfrequentie. 
Leerdoelen:

  • ontdekken dat snaren en luchtkolommen zekere resonante frequenties hebben;

  • ontdekken dat die rij van frequenties ontstaan door een rij van staande golven;

  • ontdekken dat randvoorwaarden wijzigen zoals lengte, spanning and dichtheid, de toonhoogte van de grondtoon wijzigt;

  • deze inzichten gebruiken bij het ontwerp van een eenvoudig instrument;

de leerlingen zien in dat tonen en muziek ontstaan dankzij het ontstaan van resonanties en staande golven.

Activity Book 2.1: Rij van natuurtonen

Activity Book 2.2: Resonante tonen en staande golven

Activity Book 2.3: Hoe ontstaan staande golven?

  imuscica-logo

Project Gegevens
01-01-2017
30-06-2019
H2020-ICT-2016-2017
ATHENA – Research and Innovation Centre in information communication & knowledge technologies Athens, Greece
UCLL – AOT Vakdidactiek, Diepenbeek
EA, Athene
IRCAM – Centre Pompidou, Paris
3D for All - Leopoly, Kecskemet, Hongarije
Cabrilog, Grenoble
Maths for more - Wiris, Barcelona
Université de Fribourg, Informatics, Zwitserland
www.imuscica.eu
lopend
Share:

iMuSciCA online zomerschool 2020

Tijdens de online iMuSciCA-zomerschool leer je een interdisciplinaire STEAM-didactiek (STEM + Art) kennen, waarin muziek, fysica en engineering elkaar versterken. In een internationale omgeving leer je hoe je STEAM in je eigen school vorm kan geven en dit is een uitgelezen moment om te netwerken met leerkrachten uit andere Europese landen.

De online zomerschool gaat door van 6 tot 10 juli 2020.

Voor wie? 

De zomerschool is vooral bedoeld voor leerkrachten wiskunde, fysica, wetenschappelijk werk, STEM en natuurwetenschappen en natuurlijk ook voor leraren muziek. Leerkrachten uit alle graden van het secundair onderwijs zijn welkom. 

katrien en lander op de zomerschool

Wat is iMuSciCA?

Het onderzoeksproject iMuSciCA ontwikkelt leermaterialen rond basisinzichten van toon, natuurtonen, harmonieken, timbre, consonantie/dissonantie en dergelijke. Hierbij wisselen telkens vraagstellingen uit de muziek af met redeneringen en metingen in de fysica. Soms wordt ook een eenvoudig instrument gebouwd of gesimuleerd (engineering). 

iMuSciCA werkt met tools die de wetenschap achter de muziek hoorbaar maken. Hierbij worden interdisciplinaire inzichten ingezet voor muzikale expressie, voor het begrijpen van de fysica en het eenvoudig ontwerp van 3D-muziekinstrumenten. Dat wordt mogelijk gemaakt dankzij technologieën zoals tone synthesizer, canvas for music creation, sound visualizers zoals geluidsspectra, golfvorm, harmonieken, gesture recognition, electronic pen technology, 3D musical instrument design en meetkundesoftware zoals cabri express. Er is een ‘ICT-workbench’ waar je zowel fysisch als muzikaal virtueel met deze tools kan experimenteren. 

De inzichten zijn ook erg verrijkend als achtergrond voor de leerkracht en kunnen in vele contexten gebruikt worden.

 Je kan gratis deelnemen aan deze online cursus!

 Er zijn wel maar 20 plaatsen beschikbaar. Wil je zeker deelnemen? Schrijf je snel in via deze link.

 Meer info en het programma kan je hier terug vinden. 

 

Project Gegevens
06-07-2020
10-07-2020
Leerkrachten SO
Online Cursus
GRATIS
http://esia.ea.gr/registration-form/
jeroen.opdenkelder@ucll.be
Delen:

AstroSounds - Luister naar de sterren!

AstroSounds wil burgers, scholieren en hun leraren sterren laten analyseren door hen te laten luisteren naar sterren. We verzamelen vaak gegevens met ons gehoor. Iedereen zal b.v. sneller horen dan zien dat zijn automotor stuk is. In 2013 schrijft de blinde Wanda Diaz Merced een doctoraat over de analyse van sterrendata op basis van het gehoor. Onze oren kunnen soms informatie over sterrenfenomenen geven die niet of moeilijk toegankelijk is voor onze ogen. Een viool klinkt anders -of heeft een ander timbre- dan een piano. Ook sterren trillen op een typische manier. Op basis van hun timbre kunnen we ze indelen.

Luisteren naar sterren opent de analyse ervan ook op een andere manier voor het brede publiek, met of zonder visuele beperking. Door de nieuwe generatie ruimtetelescopen explodeert de hoeveelheid sterrendata. Dit noopt om zoveel mogelijk mensen te betrekken in de analyse ervan. Dit project wil via speciaal ontwikkeld ICT-materiaal het brede publiek naar sterren leren luisteren en zo sterren laten analyseren. Klik hier voor een teaser bookwidget.

AstroSounds voorziet vier niveaus:

  1.  via een reeks van bookwidgets leren luisteren naar timbre: van muziekinstrumenten, dieren en ook sterren

  2.  sterren indelen op basis van hun timbre

  3.  sterrendata omzetten naar geluid (sonifiëren)

  4.  als wetenschapper sterren analyseren op grond van data via geluid

De projectresultaten zijn uitgeteste en geoptimaliseerde tools om mensen te leren luisteren naar sterren, en de mogelijkheden om een gemiddeld menselijk oor in te schakelen in sterrenonderzoek, wat ook deel zal uitmaken van een doctoraat.

Vlaanderen verbeelding werkt en scivil

Project Gegevens
20-01-2020
20-01-2023
Citizen Science
UC Limburg
KU-LEUVEN; PXL; PLANETARIUM.BE
www.astrosounds.be
lopend
Share:

Natuur, ruimte en techniek geclusterd in 4 projecten: opslag van energie, de fiets, inheems fruit, astronomie

De hervorming Secundair Onderwijs laat meer ruimte voor interdisciplinair werken. Er is de cluster Natuur, Ruimte en Techniek; er zijn de differentiatie-opties en basisopties STEM. We tonen 4 leertrajecten waarin de verschillende STEM-disciplines zinvol samenkomen. De lespakketten zijn volledig uitgewerkt en uitgetest en er wordt gebruik gemaakt van verschillende ICT-tools.

Vertrekkend van  leerplandoelstellingen, zowel cognitieve als procedurele doelstellingen, uit de cluster “Natuur, Ruimte en Techniek” , STEM-wetenschappen , STEM-techniek ontwierpen 4 studententeams OF3 van het domein STEM elk een lessenpakket met als thema’s:  de opslag van energie, inheems fruit, de fiets en astronomie. De studententeams werden zo samengesteld dat bij elk lessenpakket alle onderwijsvakken van de cluster aanwezig waren. De begeleiding gebeurde door docenten van alle STEM-vakken.

Na ontwikkeling werden de thema’s meermaals uitgerold in onze partnerscholen, geëvalueerd door leerkrachten uit het werkveld en geoptimaliseerd.

Het resultaat zijn vier leerkrachtenbundels met leerinhouden van 8 à 10 lesuren en met per bundel 3 versies leerlingenmaterialen: één met een sterke begeleiding van de leerling, een tussenvorm en één met heel open, uitdagende opdrachten met een beperktere begeleiding.  Doel was om met elk van de 3 versies de zelfde doelstellingen te bereiken. In de mate van het mogelijk werd gekozen voor werkvormen met veelvuldig ICT-gebruik,  werkvormen (escaperooms, Geocatching, webquests…) die zeker aanslaan bij de jongeren, verschillende presentatie- en communicatievormen .

Uiteraard ontbreken geschikte evaluatietools, praktische tips bij de organisatie niet.

Tijdens de navorming worden het afgelegd traject gepresenteerd, de lessenpakketten getoond, alle opdrachten uitgelegd inclusief de evaluatietools, aanwezige proeven gedemonstreerd, realisaties gebouwd.

 

Je ontvangt uiteraard alle materialen. Met de demo’s, de ervaringen bij de uitrol in onze partnerscholen, de nuttige tips kun je zelf aan de slag in je klas.

Inschrijven kan je hier.

Deze navorming wordt ondersteund door de cel iSTEM-Inkleuren, een project van de Vlaamse overheid onder promotorschap van KU Leuven en met partrners UCLL, AUHL, Universiteit Antwerpen, Arteveldehogeschool, VUB. 

Vlaamse overheid - iSTEM

Project Gegevens
19-03-2020
19-03-2020
Leraren 1e, 2e graad S.O. natuurwetenschappen, techniek, aardrijkskunde, fysica, biologie, chemie, STEM …
Campus Diepenbeek

9.30 – 16.00

Filip Poncelet Mieke Schuermans Ann Emonds Lieve Evens Erica Andreotti Renaat Frans Katrien Vyvey
https://events.ucll.be/content/opslag-van-energie-de-fiets-inheems-fruit-astronomie
jeroen.opdenkelder@ucll.be erica.andreotti@ucll.be renaat.frans@ucll.be
Delen:

iMuSciCa STEAM-didactiek: Natuurtonen, Timbre, Consonantie-Dissonantie

De iMuSciCA ICT-workbench laat jouw leerlingen toe het verband tussen fysica, wiskunde, engineering en dagdagelijkse muzikale ervaringen te ontdekken. Leerlingen kunnen ook muziekinstrumenten simuleren in een virtuele omgeving en de klank daarvan synthetiseren.

We zoomen vandaag in op het fenomeen van natuurtonen, klankkleur en consonantie. We ontdekken hoe de rij van harmonieken telkens een rol speelt in elk van deze fenomenen. 

Bovendien is deze interdisciplinaire context bij uitstek geschikt om als leraar zelf je eigen klaspraktijk te onderzoeken bv. leren de leerlingen concepten van muziek en fysica? Zijn ze gemotiveerd om te leren in zo een interdisciplinaire context van wetenschappen en muziek? We introduceren je in de methodiek van praktijkonderzoek.

Inschrijven kan je hier.

Project Gegevens
23-01-2020
23-01-2020
Leraren 1e, 2e en 3e graad S.O. fysica, STEAM, muziek, natuurwetenschappen …
Campus Diepenbeek

9.30 – 16.15

Erica Andreotti, Renaat Frans & Katrien Vyvey
"Inschrijvingen worden binnenkort geopend"
jeroen.opdenkelder@ucll.be erica.andreotti@ucll.be renaat.frans@ucll.be
Delen:

iSTEM inkleuren

Ben je nog niet zeker hoe je STEM moet inzetten? Is jouw school al mee met het hele STEM-gebeuren?

"iSTEM inkleuren" wil je duidelijkheid bieden. Dat doen we samen met de betrokken leerkrachten door zowel de huidige STEM-didactiek te verfijnen als nieuwe STEM-leermaterialen te ontwikkelen. 

Het project heeft als doel om STEM-leertrajecten uit te werken voor het secundair onderwijs rond STEM-geletterdheid en STEM-verdieping (iSTEM-XL). Momenteel zoeken we kandidaat-scholen van de eerste graad om in het traject te stappen. 

Ben je geïnteresseerd in STEM? 
Wil je met een STEM-lerarenteam en met vakdidactici STEM ontwikkelen?

Lees even alle info door en vul dan de motivatiebrief in. 
Stuur de brief vóór 29 maart 2019 door naar de opgegeven mailadressen en je hoort snel van ons of je geselecteerd bent. 

Project Gegevens
29-03-2019
31-08-2020
Het project wordt door de Vlaamse Overheid, Departement Onderwijs & Vorming, ondersteund
  • KU Leuven
  • UC Leuven-Limburg
  • Universiteit Antwerpen
  • Vrije Universiteit Brussel
  • Arteveldehogeschool
  • Associatie Universiteit-Hogescholen Limburg
iSTEM.be
lopend
Share:

Chemieleerkracht.be

Een interactief digitaal platform over en voor het vak chemie in het onderwijs

Chemieleerkracht.be wil jongeren boeien voor chemie, ze uitdagen, chemie doen begrijpen, chemie laten herkennen rondom zich, de positieve bijdragen van chemie aan de maatschappij meegeven, maar wil ook wijzen op gevaren.

Chemieleerkracht.be is een inspirerende portaalsite die opgebouwd wordt met studenten lerarenopleiding professionele bachelor chemie van de UCLL. 

De site is een verzamelplaats van inspirerende materialen, creatieve ideeën, linken naar interessante filmfragmenten, animaties, bronnen…, leuke contexten, ….. De site is tegelijk een plek van uitwisseling. Materialen, ideeën en linken kunnen steeds gedeeld worden.

Project Gegevens
01-01-2016
Covalent
UCLL - Filip Poncelet
www.chemieleerkracht.be
lopend
Share:

Infodag STEAM-traject iMuSciCa

Een interdisciplinaire STEAM-didactiek waarin muziek, fysica en engineering elkaar versterken

Het Europees project iMuSciCa ontwikkelt een interdisciplinaire STEAM-didactiek, waarin muziek, fysica en engineering elkaar versterken. Er worden leereenheden ontwikkeld rond basisinzichten van toon, natuurtonen, harmonieken, timbre, consonantie/dissonantie en dergelijke. Hierbij wisselen telkens vraagstellingen uit de muziek af met redeneringen en metingen in fysica. Vaak wordt ook een eenvoudig instrument gebouwd of gesimuleerd (engineering). Hiervoor wordt een ‘ICT-workbench’ gecreëerd waar men virtueel kan experimenteren zowel fysisch als muzikaal. Er wordt ook ruimte gecreëerd voor muzikale expressie.

Bij voorkeur wordt het traject uitgevoerd door een leerkracht fysica in combinatie met een leraar muziek.

De leermaterialen worden ter beschikking gesteld voor scholen die deelnemen aan het ontwikkelings- en testprogramma.

Meer informatie over het project vind je op deze webpagina

Project Gegevens
20-06-2017
1ste en 2de graad ASO en TSO
UC Leuven-Limburg
Groep Lerarenopleiding, campus Diepenbeek
Agoralaan Gebouw B, Blok R (De Ark)
3590 Diepenbeek

20 juni 2017
van 13.30 tot 16.00 u.

Renaat Frans en Erica Andreotti
Schrijf je in
navorming.ler@ucll.be 011/180 460
Delen:

Chemistry & science @ home

Uitdagende en veilige proeven met alledaagse huis- en tuinproducten

We stellen een keten op van maar liefst 100 eenvoudige, gekende en minder gekende proefjes, die voldoen aan volgende criteria:

  • uitdagend
  • veilig
  • uit te voeren met huis- en tuinproducten 

Zullen we hiermee een plaats veroveren in het Guinness Recordboek?

We selecteren onze proefjes uit:

  • Vuurvaste ballonnen
  • Waterslurpers
  • Zingende staaf
  • Rietje doorboort aardappel
  • Schietende lucifers
  • Pingpongballetje als afsluiter
  • Rook uitschenken
  • Vuurbal met sinaasappel
  • Een sinaasappel knalt een ballon
  • Lading meten met aluminium
  • Handwarmer met batterij
  • Bloeiende bloemen
  • Kaarsenwip
  • Vuur in een fles
  • Vuurtornado
  • Vuurwerper
  • Ei knallen met Al-folie
  • Brandende handen met handzeep
  • Ei in fles
  • Ei breken met fles
  • Pingpongbal met ei
  • Magneet in koperen buis
  • Magneet en lucifers
  • Ferrofluid
  • Omkeren van vloeistoffen
  • Blikpopcornmaker
  • Aardappelbatterij
  • Muntenbatterij
  • Gekleurde zeepfolie
  • Storm in een glas
  • Omelet in een ei
  • Rookfontein
  • Doolhof met water
  • Cola invriezen
  • IJs breken, of toch niet...
  • Zoutexperiment
  • Niet mengbaar
  • Fontein in een fles
  • IJs in water, vast olie in water
  • Munt in, munt uit beker
  • IJshand met pekel
  • Munt in een fles
  • Springende boon
  • Koud of warme handen
  • Vismummie
  • DNA uit bananen
  • Antibubbel
  • Thee wordt koffie
  • Oplichtende rollercoaster
  • Groen gebakken ei
  • Citroenboodschap
  • Rood-goudpapier
  • Indicatorlampje uit rode koolsap
  • Zeepboot

  • Vierkante zeepbellen
  • Bloedregen
  • Rijst in een fles
  • Water op wandel
  • Gat in je hand
  • Ballon opblazen met water
  • Drijvende letters
  • Regenboog in een buis
  • Dansende popcorn
  • Rollen met elastiek
  • Waterstofgas met pekel
  • Baby olifantentandpasta
  • Magische sneeuw
  • Vulkaan met bakpoeder
  • Steel de munt onder de lucifer
  • Steel de munt in water
  • Rook op 1 seconde
  • Vuur in cola
  • Wandelende wormpjes
  • Zilveren ei
  • De kracht van bleekmiddel
  • Omdraaiende pijltjes
  • Aluminiumluchtbatterij
  • Geleidbaarheidsmetertje
  • Gasmodel nabootsen
  • Volume en temperatuur
  • Roken met een fles
  • Eitje bakken in papieren pannetje
  • Poetsen van zilverwerk
  • Eitjes tatoeëren met ui
  • Vloeistofbel tussen 2 lagen
  • Dansende rozijnen
  • Ei opblazen
  • Boodschappen met banaan
  • Sinaasappel wordt kaars
  • Oceaan in een fles
  • Orkaan onder water
  • Blauwe rozen
  • Fruitsapklok
  • Elektrolyse in een aardappel
  • Brandende kerstboom
  • Blikje geeft stroom
  • Elektrisch slijm
  • Knalgas met slijper
  • Lopen op water
  • Wijntoren
  • Baksteen in de maag
  • Boom in bloei
  • Faraoslang uit een kubus
  • Blustoestel
  • Briefgeheim
  • Vliegend theezakje

Tijdens de studiedag krijg je een syllabus, waarin de inhoud van de navorming beschreven staat. Achteraf ontvang je al het voorgesteld didactisch materiaal ook digitaal. 

Inhoudelijke vragen?
Neem contact op met filip.poncelet@ucll.be

  

    

Project Gegevens
25-04-2017
UC Leuven-Limburg
Groep Lerarenopleiding, campus Diepenbeek
Agoralaan Gebouw B, Blok R (De Ark)
3590 Diepenbeek

25 april 2017
van 9.30 tot 16.00 u. 

Filip Poncelet, Jan Willems en studenten chemie
€95,00
Schrijf je in
navorming.ler@ucll.be 011/180 460
Delen:

Pagina's