Foto: Layla Aerts
Onderwijs bevindt zich vandaag vaak in het spanningsveld tussen wat traditioneel beschouwd wordt als de kerntaak van de leerkracht (goed onderwijs geven) en de groeiende maatschappelijke verwachtingen ten opzichte van de school. In dit project zijn we ingegaan op vier van deze uitdagingen: onderwijs moet in een steeds meer gevarieerde samenleving inclusief zijn; in een wereld vol maatschappelijke uitdagingen dient onderwijs meer interdisciplinair te zijn; onderwijs dient leerlingen – niet zozeer kennis bij te brengen dan wel – leerwinsten te laten boeken door te onderzoeken en te ontwerpen (inquiry learning); digitale competenties (iLearning) worden daarbij gezien als een noodzakelijk middel. Leerkrachten hebben daarbij vaak het gevoel dat deze maatschappelijke verwachtingen hun kerntaak in de weg staan, namelijk: lesgeven over een vak.
Dit praktijkonderzoek heeft een reflectie opgezet over de vakdidactiek waarin leraren dienen opgeleid te worden in het licht van deze vier i’s of uitdagingen. Het Pedagogical Content Knowledge (PCK) model van Shulman (Shulman, 1986) vormde het vertrekpunt. Dit project probeerde dit model uit te breiden zodat bovenvermelde i’s een zinvolle plaats krijgen.
De hypothese is dat daarbij een vijfde didactische invalshoek dient toegevoegd te worden: een 5de i, namelijk de i van inter-esse zoals vermeld door Vlieghe en Zamojski (2019).
The essentially educational gesture of the teacher comes down to this: putting herself/himself and students equally “in the midst of things” (Heidegger 1968, p. 5). This means that s/he provokes interest in the original meaning of that word, inter-esse.
Vlieghe, J., & Zamojski, P. (2019).
Wanneer we ons verwonderen, in de diepe betekenis van het woord, over iets, voelen we ons geroepen om aandacht te hebben voor dat iets. Wanneer dit gebeurt in de klas, wordt dat iets het onderwerp van de collectieve studie, van een gedeelde inter-esse.
Inter-esse staat dus centraal in dit project: vanuit inter-esse zoeken we verbindingen met de andere vier i’s. Verwondering speelt ook een centrale rol om inter-esse te wekken voor de gemeenschappelijke wereld zoals we kunnen lezen in onderstaand citaat:
People ‘forget’ everything once immersed in an experience of wonder, yet at some level, we remain reflexively aware at the same time of what causes this experience, and moreover, this form of ‘knowing’ actually contributes to our sense of wonder (as opposed to resolving it, as is the case with sensation or curiosity only) […].
The capacity to be struck by the mystery of a phenomenon […] fills us with a sense that what we are dealing with is at the very least worth paying careful attention to – and often judged to be important and valuable – and thereby urges us to take a stand, to commit to something. If we are moved to examine the object of our wonder […] inquisitive wonder helps us approach the object with care and respect […], and we remain receptive to what it tells us, how it may correct our views, how it may be different from what we thought.
Wolbert & Schinkel 2021
Literatuur
- Shulman (1986). Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4-14.
- Vlieghe, J., & Zamojski, P. (2019). Towards an ontology of teaching (Vol. 11). Cham: Springer International Publishing.
- Masschelein, Jan & Simons, Maarten (2013). In defence of the school: A public issue. E-ducation, Culture & Society Publishers.
- Wolbert, L., & Schinkel A. (2021). What should schools do to promote wonder? Oxford Review of Education, 47:4, 439-454.